Łódź Kaliska „Heroizm niewieści w sztuce niezwykłej artystki, znanej dotychczas jako Jan Kochanowski”

22.11 - 19.01.2020

 

6×7 Leica Gallery Warszawa ma przyjemność zaprosić na wystawę Łodzi Kaliskiej –najważniejszej bodaj polskiej grupy artystycznej przełomu wieków. Nasza ekspozycja wpisuje się w obchody 40-lecia działalności artystycznej tej formacji, które przypadło we wrześniu 2019.

LodzKaliska_JaninaK_Karmienie piersią 1576-1000px

Łódź Kaliska, choć powstała przez przypadek (na skutek karnego relegowania jej członków z obozu stowarzyszenia fotograficznego), działa nieprzerwanie od 1979 roku w niemal niezmienionym składzie: Marek Janiak, Adam Rzepecki, Andrzej Świetlik, Andrzej Wielogórski (Makary) i Andrzej Kwietniewski. Ten ostatni rozstał się z grupą w 2007, dołączył natomiast Sławomir Bit. Przez wiele lat z grupą współpracowła także Zofia Łuczko. Intensywne obchody 40-lecia i bogaty program wystawienniczy (poza naszą wystawą na jesień zaplanowane są prezentacje ŁK w Museum Jerke w Recklinghausen oraz w Carrousel du Louvre w Paryżu) są dowodem, że „Łodzianie z Kaliskiej” mają się całkiem nieźle. Warszawska wystawa na Mysiej będzie doskonałą okazją, żeby przekonać się o tym na własne oczy!

Oddajmy zatem głos Artystom, którzy także i tym razem mają niezłomną wolę, aby poprawić nam nastrój, oddając się jednocześnie pracy naukowej:

Podejrzenia, iż Jan Kochanowski (1530-1584) był płci żeńskiej, krążyły w środowisku naukowym od dawna. Oparte były na badaniach antropologicznych i genetycznych czaszki z grobu poety, która okazała się, bez wątpienia, czaszką kobiety. Przy braku innych dowodów powyższe fakty pozostały asekuracyjnie w tzw. „obszarze podejrzeń i hipotez” i nie weszły do kanonu „wiedzy wymaganej w szkołach”. Dobitnie świadczy to o ksenofobii środowisk naukowych i ich uprzedzeniu do płci pięknej.

W 2002 roku pracownicy Muzeum Łodzi Kaliskiej weszli w posiadanie bezcennej kolekcji fotografii solankowych (technika rejestracji para-fotograficznej, stworzona 300 lat przed heliografią i dagerotypią), zrealizowanych przez Jana Kochanowskiego lub osobę blisko z nim związaną. O autorstwie poetki mogłyby świadczyć inicjały YK (pisane w odbiciu lustrzanym) na niektórych płytkach.

Miniatury te są rodzajem zapisu autorskiego – to cykl autoportretów wykonywanych w szczególnych momentach życia. Biorąc pod uwagę stopień ówczesnej tolerancji i zakres wiedzy na temat problemu płciowości – były to rejestracje bardzo odważne, z całą pewnością nie przeznaczone do prezentacji współczesnym Kochanowskiej. Należy przypuszczać, iż były przesłaniem „dla potomności”, które miało zyskać społeczne życie w odległej przyszłości, gdy będzie mogło spotkać się ze zrozumieniem i właściwą interpretacją.

Trudno powiedzieć czy czas ten już nadszedł. Co prawda tu – w XXI-wiecznej Polsce – stopień tolerancji niewiele różni się od tego w XVI wieku, istnieje więc ryzyko, że przesłanie poetki nie zostanie w pełni zrozumiane i zaakceptowane. Nawet dziś. I tu.

LodzKaliska_JaninaK_Ślub z Dorotą pozwalający na wystąpienie z zakonu Rycerzy Maltańskich 1575-1000px

 

Jednak poczucie misji i wewnętrzna uczciwość, oraz zasada postępowania w zgodzie z własnym sumieniem (powszechna w środowisku pracowników Muzeum ŁK) nakazują udostępnić bezcenne znalezisko społeczeństwu. Zapisy solankowe Kochanowskiej ukazują futurystyczną intuicję artystki, przy której bledną osiągnięcia Duchampa czy Leonarda (zresztą jej współczesnego). Nie mieści się w głowie. by w 1550 roku toczyć dyskusję gender w obszarze sztuki! I to z takim dystansem do otoczenia!

Ze zbioru kilkuset fotografii Kochanowskiej, odnalezionych w 2002 roku, udostępniamy dwanaście najbardziej reprezentatywnych, odnoszących się do szczególnych momentów życia poetki. Obrazy te są owocem dziesięciu z górą lat intensywnych prac konserwatorskich, a właściwie odtworzeniowych. Zniszczone zapisy pierwotne zostały poddane skomplikowanej obróbce chemiczno-elektrostatycznej, a następnie warstwowemu odzyskiwaniu zawartości metodami cyfrowymi. Ostateczna forma fotogramów jest kompromisem pomiędzy współczesnymi możliwościami stworzenia idealnego obrazu nawet ze śladowego zapisu pierwotnego, a pozostawieniem pewnego poziomu szumów i zanieczyszczeń (wynikających ze stanu oryginału). Zależało nam na tym, by prezentowane zapisy swoją formą przypominały odbiorcy o renesansowym rodowodzie. (Archiwum Muzeum Łodzi Kaliskiej)

Wystawa w 6×7 Leica Gallery potrwa blisko dwa miesiące i będzie obfitować w wydarzenia
towarzyszące. Na najważniejsze z nich, zatytułowane Oswajanie Cenzury z Łodzią Kaliską, zapraszamy w piątek i sobotę, 10-11 stycznia 2020. W weekend ten zaplanowaliśmy na III piętrze Domu Towarowego Mysia 3 (mieszczącego się w budynku niegdysiejszej Cenzury) cykl spotkań z członkami grupy i zaproszonymi przez nich gośćmi, prezentacje prac z innych cykli, seanse filmowe, wykłady z historii sztuki współczesnej (z uwzględnieniem szczególnej roli ŁK) i wiele innych atrakcji. Zapraszamy na nasz profil na portalu Facebook (LeicaGalleryWarszawa), na którym będziemy publikować szczegółowe informacje na temat tych wydarzeń.

Wystawa w 6×7 Leica Gallery Warszawa:
Wernisaż: 22.11.2019 (piątek), godz. 19:00;
Wystawa: 23.11.2019 – 19.01.2020
Wydarzenie towarzyszące: 10-11 stycznia 2020, Oswajanie Cenzury z Łodzią Kaliską.

Leica 6×7 Gallery Warszawa,Mysia 3, II piętro
Godziny otwarcia galerii:
poniedziałek–sobota 10–20
niedziela handlowa 12–18

Wstęp bezpłatny!